Μετάβαση στο περιεχόμενο

Πολυτεχνείο 2026: Πορεία στο κέντρο και νέα συζήτηση για τον αριθμό των νεκρών

53 χρόνια μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου, η επέτειος συνοδεύεται από πορεία στο κέντρο της Αθήνας και από τη συζήτηση για τους νεκρούς. Ο ερευνητής Δημήτρης Βεριώνης μιλά για 24 θύματα και για άλλα που σχετίζονται με τα γεγονότα.

admin
admin
4' ανάγνωση

Στις 17 Νοεμβρίου 2026, 53 χρόνια μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου, η επέτειος σημαδεύεται από την πορεία προς την αμερικανική πρεσβεία και από την επαναλαμβανόμενη συζήτηση για το αν και πόσοι ήταν οι νεκροί των γεγονότων του 1973. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι διαδηλωτές κινούνται προς την πρεσβεία, ενώ στο κέντρο της Αθήνας έχουν αναπτυχθεί περίπου 5.000 αστυνομικοί και έχουν γίνει έξι προσαγωγές.

Η συζήτηση για τους νεκρούς επιστρέφει κάθε χρόνο

Κάθε Νοέμβριο ακούγονται ξανά εκτιμήσεις ότι δεν υπήρξαν στην πραγματικότητα νεκροί στο Πολυτεχνείο ή ότι η δικτατορία φρόντισε να μην υπάρξουν. Απέναντι σε αυτό το αφήγημα, ο ερευνητής και συγγραφέας του βιβλίου «Θάνατοι στη Χούντα», Δημήτρης Βεριώνης, είναι κατηγορηματικός.

«Δεν υπάρχει κανένα ζήτημα, όχι αμφισβήτησης, ούτε καν διαπραγμάτευσης για το αν υπήρχαν νεκροί στο Πολυτεχνείο.»

Όπως επισημαίνει, το πόρισμα του εισαγγελέα Τσεβά αναφέρει 18 νεκρούς. Προσθέτει ότι υπάρχουν επίσης δικαστικές αποφάσεις, τα πορίσματα της έρευνας του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, μαρτυρίες συγγενών και ιατροδικαστικά δεδομένα.

Τι εννοούμε «νεκροί του Πολυτεχνείου»

Ο κ. Βεριώνης εξηγεί ότι ο όρος δεν αφορά μόνο όσους βρέθηκαν εντός του χώρου του ιδρύματος. Αναφέρεται σε όσους έχασαν τη ζωή τους στα γεγονότα της 16ης, της 17ης και της 18ης Νοεμβρίου ή ως συνέπεια αυτών. Ένας άνθρωπος μπορεί, για παράδειγμα, να τραυματίστηκε και να πέθανε λίγες μέρες ή και αρκετό διάστημα αργότερα. Για τον ίδιο, το αν κάποιος βρισκόταν μέσα στο Πολυτεχνείο ή στο διπλανό κτήριο δεν έχει σημασία.

Κατά τον ερευνητή, την ύπαρξη νεκρών είχε παραδεχτεί ακόμη και το καθεστώς Παπαδόπουλου, το οποίο είχε μιλήσει για 13 νεκρούς εκείνες τις ημέρες. Όσοι σήμερα το αμφισβητούν, εκτιμά ότι είτε εξυπηρετούν πολιτικούς σκοπούς και θέλουν να παρουσιάσουν μια «αναίμακτη» δικτατορία, είτε απλώς δεν έχουν την απαραίτητη ιστορική γνώση.

24 νεκροί και περιπτώσεις μεταγενέστερων θανάτων

Ο αριθμός των νεκρών, σύμφωνα με τον κ. Βεριώνη, είναι 24. Στηρίζεται στα στοιχεία της δίκης του 1975 και στη μεταγενέστερη έρευνα του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών. Όπως τονίζει, σε αυτούς πρέπει να προστεθούν και άνθρωποι που πέθαναν τις επόμενες ημέρες ή τα επόμενα χρόνια ως συνέπεια της εξέγερσης. Ανάμεσά τους αναφέρει:

  • τον Γιάννη Φιλήνη, που πέθανε στις 22 Νοεμβρίου 1973·
  • τον Λάμπρο Τζιάνο, που δολοφονήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 1973·
  • τον Γιάννη Καΐλη, που δολοφονήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 1974.

Για τους δύο τελευταίους, ο ερευνητής σημειώνει ότι ήταν είτε συμμέτοχοι στα γεγονότα είτε ήδη στο στόχαστρο της Ασφάλειας. Υπάρχουν και τρεις ακόμη περιπτώσεις ανθρώπων που τραυματίστηκαν στα γεγονότα και πέθαναν αργότερα: ο Βασίλης Μπαλαφούτης (18 Ιανουαρίου 1974), ο Οδυσσέας Γιοντέρης (Ιανουάριος 1977) και ο Παναγιώτης Στασινός (Δεκέμβριος 1978).

Μια έρευνα που συνεχίζεται

Ο κ. Βεριώνης έχει αφιερώσει τα τελευταία χρόνια στην καταγραφή των θανάτων της επταετίας. Το βιβλίο του εκδόθηκε το 2024 και πριν από τρεις εβδομάδες κυκλοφόρησε για τρίτη φορά. Καλύπτει τους νεκρούς των πρώτων ημερών της δικτατορίας, τους επίσημους και τους αποδεδειγμένους νεκρούς, τους νεκρούς του Πολυτεχνείου και του βασιλικού αντιπραξικοπήματος, τους θανάτους στις εξορίες, τις εξαφανίσεις και τις περιπτώσεις ύποπτων θανάτων.

Η αφορμή ήταν μια επίσκεψη στο μουσείο του ΣΦΕΑ, όπου είδε φωτογραφίες πολλών φερόμενων ως θυμάτων της Χούντας δίπλα σε αυτούς που ήδη γνωρίζουμε. Η έλλειψη πληροφοριών για το ποιοι ήταν και τι τους συνέβη τον έβαλε να ψάξει. Περιγράφει την έρευνα ως δύσκολη, επειδή σώζονται λίγα στοιχεία και επειδή το καθεστώς προσπαθούσε να κρύψει τα ίχνη του, συχνά με επιτυχία. Η έρευνα, όπως λέει, ίσως να μη σταματήσει ποτέ.

«Αν υπάρχει θύμα της Χούντας που δεν έχει καταγραφεί οφείλουμε να το καταγράψουμε.»

Τι θυμούνται οι πολίτες 53 χρόνια μετά

Στο πλαίσιο της επετείου, δημοσιογραφική ομάδα ρώτησε περαστικούς στον δρόμο τι γιορτάζουμε στις 17 Νοέμβρη. Οι απαντήσεις ήταν ανάμεικτες. Κάποιοι θυμήθηκαν το τανκ που μπήκε στο Πολυτεχνείο, αλλά ένας από αυτούς έδωσε λάθος χρονολογία, το 1986. Άλλοι ανέφεραν το σύνθημα «Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία», που φάνηκε να είναι η φράση που έρχεται πιο εύκολα στο μυαλό των περισσότερων.

Υπήρξαν και προσωπικές αφηγήσεις. Μια γυναίκα είπε ότι η μέρα έχει για εκείνη διπλή σημασία, καθώς είναι τα γενέθλια του γιου της. Μια άλλη, γαλλικής καταγωγής, θυμήθηκε ότι ο Έλληνας σύζυγός της κυνηγήθηκε εκείνη την περίοδο και κρύφτηκε σε μια πολυκατοικία. Κάποιοι μπέρδεψαν την επέτειο με την πτώση της δικτατορίας, ενώ άλλοι παραδέχτηκαν ότι δεν γνωρίζουν. Δεν έλειψαν όμως και όσοι απάντησαν σωστά, αναφέροντας το 1973 και τον αγώνα των φοιτητών κατά της δικτατορίας.

Με πληροφορίες από: ethnos.gr, athensmagazine.gr, newsbomb.gr

Πώς σε έκανε να νιώσεις;

Μοιράσου το άρθρο

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

ΠροηγούμενοΛεοντίδες: Η βροχή διαττόντων κορυφώνεται απόψε, με ευνοϊκή Σελήνη